Biến động nhiên liệu: Áp lực lan rộng lên chi phí logistics toàn cầu

Đà tăng mạnh của giá xăng dầu đang tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ chuỗi cung ứng, khiến chi phí logistics leo thang, biên lợi nhuận doanh nghiệp bị thu hẹp và buộc thị trường phải nhanh chóng thích ứng với một mặt bằng giá mới đầy biến động.

Chi phí vận tải đồng loạt leo thang

Giá nhiên liệu tăng đang tác động trực tiếp đến mọi phương thức vận tải, từ đường bộ, đường biển đến hàng không, khi nhiên liệu luôn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí vận hành, đặc biệt với vận tải đường dài và quốc tế; khi giá xăng dầu tăng, cước vận chuyển buộc phải điều chỉnh theo, kéo theo việc các doanh nghiệp logistics phải liên tục cập nhật bảng giá để phản ánh biến động thị trường, trong khi áp lực cạnh tranh khiến việc tăng giá không thể diễn ra đồng loạt hoặc ngay lập tức, tạo ra một khoảng trễ chi phí đáng kể trong ngắn hạn.

Biên lợi nhuận bị bào mòn

Một trong những thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp logistics là sự thu hẹp biên lợi nhuận khi chi phí đầu vào tăng nhanh hơn khả năng điều chỉnh giá bán, đặc biệt với các hợp đồng vận chuyển đã ký trước đó với mức giá cố định, khiến doanh nghiệp buộc phải “gồng” chi phí trong một khoảng thời gian nhất định; trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp đã phải tăng cường áp dụng các loại phụ phí, đặc biệt là phụ phí nhiên liệu (fuel surcharge), nhằm bù đắp phần chi phí phát sinh, tuy nhiên việc điều chỉnh này cũng cần cân nhắc kỹ lưỡng để tránh làm mất khách hàng hoặc giảm sức cạnh tranh, đồng thời tác động gián tiếp đến giá thành hàng hóa xuất nhập khẩu khi chi phí logistics tăng được chuyển dịch vào giá bán cuối cùng.

Áp lực lan tỏa toàn chuỗi cung ứng

Không chỉ dừng lại ở ngành vận tải, biến động giá nhiên liệu còn lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng khi các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu buộc phải tính toán lại kế hoạch vận chuyển, lựa chọn lại tuyến đường và phương thức vận tải phù hợp nhằm kiểm soát chi phí, từ đó xuất hiện xu hướng tối ưu hóa vận hành như gom hàng để tăng hiệu suất tải, giảm chuyến rỗng hoặc chuyển đổi linh hoạt giữa các phương thức vận tải như kết hợp đường bộ – đường biển – hàng không để đạt hiệu quả chi phí tối ưu, cho thấy chuỗi cung ứng đang chuyển từ mô hình tối ưu chi phí sang mô hình tối ưu linh hoạt trong bối cảnh biến động

Doanh nghiệp logistics cần thích ứng ra sao?

Trước áp lực ngày càng lớn từ biến động nhiên liệu, các doanh nghiệp logistics buộc phải chủ động điều chỉnh chiến lược vận hành và quản trị chi phí, trong đó việc cập nhật giá và phụ phí một cách linh hoạt theo thị trường trở thành yếu tố then chốt để duy trì cân bằng tài chính, đồng thời cần đẩy mạnh tối ưu vận hành thông qua việc cải thiện hệ số sử dụng tải trọng, hạn chế chuyến xe rỗng và nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện; bên cạnh đó, việc đa dạng hóa phương án vận chuyển bằng cách kết hợp nhiều phương thức khác nhau giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào một loại hình vận tải duy nhất, trong khi công tác đàm phán và quản trị hợp đồng cũng cần được nâng cấp với việc bổ sung các điều khoản liên quan đến phụ phí nhiên liệu nhằm giảm thiểu rủi ro biến động; ngoài ra, việc tăng cường vai trò tư vấn và phối hợp với khách hàng để xây dựng các phương án vận chuyển tối ưu về chi phí và thời gian không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì mối quan hệ đối tác mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe.

Thách thức ngắn hạn, xu hướng dài hạn

Trong ngắn hạn, biến động giá nhiên liệu tiếp tục là thách thức lớn đối với ngành logistics khi chi phí vận hành tăng cao và biên lợi nhuận bị thu hẹp, tuy nhiên về dài hạn, đây cũng là động lực thúc đẩy ngành chuyển đổi theo hướng hiệu quả và bền vững hơn, khi các doanh nghiệp buộc phải đầu tư vào công nghệ, tối ưu hóa vận hành và xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt hơn để thích ứng với một môi trường kinh doanh ngày càng biến động và khó lường.